Cầu Krasnoyarsk quan trọng hơn Kerch và cuộc chiến Nga Ukraine

Nga có một cây cầu Krasnoyarsk quan trọng hơn cả cầu Kerch và có tầm ảnh hưởng cực lớn trong cuộc chiến Nga Ukraine

Các nhà phân tích đã dành sự chú ý đáng kể cho cầu Kerch, vốn là tuyến đường giao thông duy nhất của Nga với Crimea bị chiếm đóng cho đến khi Moscow thiết lập một tuyến đường bộ xuyên qua Donetsk, Zaporizhzhia và Kherson bị chiếm đóng vào năm 2022..

Nhưng có một cây cầu khác thậm chí còn quan trọng hơn về mặt quân sự, kinh tế và chính trị đối với Điện Kremlin : CẦU ĐƯỜNG SẮT XUYÊN SIBERIA Ở THÀNH PHỐ KRASNOYARSK THUỘC SIBERIA, NỐI LIỀN PHẦN CHÂU ÂU VÀ CHÂU Á CỦA LIÊN BANG NGA.

Việc phá hủy cây cầu Krasnoyarsk này trong cuộc chiến Nga Ukraine sẽ gây ra những hậu quả địa chính trị lớn. Mặc dù các lựa chọn của Ukraine để nhắm mục tiêu vào nó bị hạn chế, nhưng các nhà hoạch định quân sự và tình báo của nước này đã chứng minh sự sáng tạo của họ với những thành công như Chiến dịch Mạng Nhện – và không có nghi ngờ gì rằng Kyiv nhận thức được tầm quan trọng của cây cầu. Do đó, Hoa Kỳ và các thành viên NATO khác nên xem xét kỹ hơn việc cho phép một chiến dịch phá hủy hoặc vô hiệu hóa cây cầu này ở Cây cầu quan trọng hơn cả Kerch trong cuộc chiến Nga Ukraine để giáng một đòn địa chính trị lớn vào Vladimir Putin.

Krasnoyarsk, một trong những thành phố lớn nhất Siberia, nằm gần trung tâm địa lý của Liên bang Nga và là thủ phủ của Krasnoyarsk Krai, một trong những đơn vị hành chính liên bang lớn nhất của Nga. Chảy qua thủ phủ của vùng là sông Yenisei, con sông dài thứ năm thế giới, dài khoảng 2.200 dặm từ miền nam Siberia đến Bắc Cực. Con sông này đóng vai trò là một trong những huyết mạch quan trọng nối liền nội địa Siberia với bờ biển phía bắc của Nga và Tuyến đường biển phía Bắc, một tuyến đường kết nối ngày càng quan trọng giữa châu Âu và châu Á.

Tuy nhiên, chỉ có 8 cây cầu lớn bắc qua sông Yenisei, khiến nó trở thành một trong những con sông lớn ít được vượt qua nhất trên thế giới. Hầu hết các cây cầu này nằm ở Krasnoyarsk Krai. Đây là lý do tại sao CẦU ĐƯỜNG SẮT XUYÊN SIBERIA Ở KRASNOYARSK lại quan trọng đến vậy: đây là cây cầu duy nhất có công suất lớn bắc qua sông Yenisei của tuyến đường sắt này. Do đó, cây cầu này là tuyến đường sắt quan trọng nối liền phần châu Âu của Nga với miền trung Siberia và các cảng xuất khẩu ở Viễn Đông thuộc Thái Bình Dương.

Không có cây cầu nào khác trên tuyến đường sắt xuyên Siberia có thể thay thế được. Cây cầu số 777, nằm cách cầu chính vài dặm về phía bắc, nối với tuyến đường sắt xuyên Siberia nhưng không phải là một phần của tuyến chính. Thêm vào đó, không giống như cây cầu chính có hai đường ray, cầu số 777 chỉ có một đường ray phụ duy nhất, không được thiết kế để chịu tải trọng hàng hóa lớn hoặc tải trọng trục cao. Do đó, cầu đường sắt xuyên Siberia chính là điểm yếu duy nhất của hệ thống đường sắt nội địa đông-tây của Nga.

Dữ liệu chính xác về khối lượng hàng hóa vận chuyển qua cầu mỗi năm không được công khai. Nhưng các nguồn tin của Nga cho biết hơn 80 triệu tấn hàng hóa được vận chuyển trong khu vực thuộc trách nhiệm của Đường sắt Krasnoyarsk.2 Mặc dù báo cáo của Nga thường không đáng tin cậy, con số này có thể chính xác.

Hàng hóa vận chuyển bao gồm các sản phẩm thiết yếu cho nền kinh tế thời chiến của Nga, như đạn dược, vũ khí, than đá, kim loại, dầu mỏ và các sản phẩm dầu mỏ. Cầu cũng đóng vai trò là nút giao thông quan trọng cho các hoạt động quân sự giữa các Quân khu Leningrad, Moscow, Trung tâm và Đông. Hơn nữa, bất kỳ hàng hóa quân sự nào từ Trung Quốc hoặc Triều Tiên nhập cảnh vào Nga qua Viễn Đông và sau đó vận chuyển bằng đường sắt vào nội địa đều phải băng qua sông Yenisei tại Krasnoyarsk. Điều này khiến cây cầu trở thành một trong những nút giao thông cơ sở hạ tầng quan trọng nhất của Liên bang Nga.

Hậu quả tức thời của một cuộc tấn công lớn vào cầu Krasnoyarsk trong cuộc chiến Nga Ukraine sẽ là sự tê liệt gần như hoàn toàn của giao thông đường sắt giữa miền tây nước Nga và miền đông Siberia. Tùy thuộc vào thời gian trong năm và điều kiện môi trường, sự gián đoạn có thể kéo dài nhiều tháng. Mùa đông Siberia, tầng đất đóng băng vĩnh cửu, dòng chảy băng và kích thước khổng lồ của sông Yenisei đều làm phức tạp các giải pháp kỹ thuật khẩn cấp. Cả vận tải đường bộ lẫn đường sông đều không thể bù đắp được sự thiếu hụt này trong cuộc chiến Nga Ukraine, do năng lực vận chuyển tương đối thấp và những hạn chế theo mùa. Một con số ước tính hợp lý về lượng hàng hóa mà một xe tải vận tải của Nga như KAMAZ có thể chở là 40 tấn. Do đó, ước tính sẽ cần khoảng hai triệu chuyến xe tải để đạt được lưu lượng hàng năm tương đương với cầu Krasnoyarsk. Điều này đòi hỏi khoảng 5.500 xe tải mỗi ngày để di chuyển thông suốt qua một số cây cầu bắc qua sông Yenisei và trên những con đường Siberia xuống cấp, vốn không được xây dựng để chịu được tải trọng lớn như vậy. Vì vậy, vận tải đường bộ không phải là một giải pháp thay thế khả thi.

Ngay cả một tuyến đường sắt tạm thời bắc qua sông Yenisei cũng sẽ là một thách thức kỹ thuật khổng lồ.

Thách thức cận kề. Các ví dụ hiện đại về việc thay thế cầu khẩn cấp thường liên quan đến nhịp cầu nhỏ hơn, tải trọng nhẹ hơn, hoặc giao thông đường bộ thay vì đường sắt. Và chúng hiếm khi đạt đến mức độ phức tạp về tải trọng, nhịp cầu và môi trường của một cây cầu như sông Yên Sinh. Ngay cả việc khôi phục tạm thời một phần công suất cũng sẽ mất nhiều tháng, và việc thay thế hoàn toàn có khả năng xử lý khối lượng giao thông xuyên Siberia có thể mất nhiều năm.

HẬU QUẢ ĐỊA CHÍNH TRỊ

Trong vòng vài tuần sau khi cây cầu bị phá hủy, Nga sẽ phải đối mặt với tình trạng tắc nghẽn hàng hóa, thiếu hụt các nguyên vật liệu công nghiệp quan trọng và gián đoạn nghiêm trọng việc vận chuyển quân sự từ Triều Tiên trong cuộc chiến Nga Ukraine. Trong vài tháng, tác động kinh tế sẽ trở nên nghiêm trọng—đặc biệt là ở các vùng phía đông của Nga, nơi phụ thuộc rất nhiều vào hàng hóa vận chuyển về phía tây cho công nghiệp, năng lượng và hàng tiêu dùng.

Cú sốc kinh tế sẽ có những hậu quả chính trị đối với Liên bang Nga. Các vùng xa xôi của Nga vốn đã cảm thấy xa cách với thủ đô, cả về địa lý và chính trị. Các vùng xa xôi bị ảnh hưởng nhiều nhất có lịch sử ly khai, chủ nghĩa khu vực và chủ nghĩa dân tộc ở mức độ thấp – đặc biệt là Yakutia, Buryatia và Tuva. Riêng đối với Krasnoyarsk, thành phố này từ lâu đã gắn liền với các lợi ích kinh doanh mạnh mẽ và tham nhũng, đồng thời có lịch sử tội phạm có tổ chức bạo lực. Các thủ lĩnh tội phạm khu vực có thể sẽ thất vọng với việc Moscow không thể khắc phục tình hình, tạo ra thêm nhiều rắc rối cho Điện Kremlin. Những gián đoạn này cũng sẽ làm suy yếu đáng kể khả năng tiến hành chiến tranh chống lại Ukraine của Nga, vì Moscow phụ thuộc rất nhiều vào hàng nhập khẩu lưỡng dụng của Trung Quốc và khí tài quân sự của Triều Tiên.

Việc quản lý hậu quả kinh tế và chính trị của một sự gián đoạn lớn trong khi vẫn duy trì một cuộc chiến tranh quy mô lớn chống lại Ukraine sẽ tạo ra một vấn đề chính trị lớn cho Putin trong cuộc chiến Nga Ukraine.

CÁC LỰA CHỌN QUÂN SỰ ĐỂ NHẮM MỤC TIÊU VÀO CÂY CẦU

Việc phá hủy một tài sản chiến lược như vậy nằm sâu trong lãnh thổ Nga sẽ là một hoạt động cực kỳ phức tạp. Nhưng Ukraine đã nhiều lần chứng minh khả năng đổi mới dưới áp lực. Ấn tượng nhất là việc nước này đã nhanh chóng phát triển khả năng không người lái tấn công có thể tấn công sâu vào lãnh thổ Nga và nhắm mục tiêu vào cơ sở công nghiệp quốc phòng và ngành công nghiệp hydrocarbon của Nga, những yếu tố sống còn để duy trì cỗ máy chiến tranh của Putin. Thật không may, ngay cả các phương án tấn công tầm xa mới được Ukraine phát triển cũng còn thiếu xa tầm bắn cần thiết để tấn công cầu Krasnoyarsk, cách điểm gần nhất ở Ukraine khoảng 2.400 dặm. Do đó, việc tấn công cây cầu sẽ đòi hỏi Ukraine phải một lần nữa sử dụng sự khéo léo đáng kể trên chiến trường.

Trong một chiến dịch hồi tháng 6 được gọi là Chiến dịch Mạng Nhện, Ukraine đã bí mật phóng các hệ thống máy bay không người lái từ xe đầu kéo để tấn công các tài sản hàng không chiến lược quan trọng tại nhiều căn cứ không quân của Nga. Chỉ trong vài giờ, một tỷ lệ đáng kể lực lượng không quân chiến lược có khả năng mang vũ khí hạt nhân của Nga đã bị hư hại hoặc phá hủy.

Vào tháng 11 năm 2025, Tổng cục Tình báo Ukraine (GUR) báo cáo rằng họ đã thực hiện một cuộc tấn công làm trật bánh một đoàn tàu chở hàng trên tuyến đường sắt xuyên Siberia ở vùng Khabarovsk Krai, cách biên giới Nga 3.700 dặm Mục tiêu chính thức của nhiệm vụ là làm suy yếu hoạt động vận chuyển vũ khí và đạn dược của Nga, bao gồm cả các chuyến hàng đường sắt liên quan đến nguồn cung cấp vũ khí có nguồn gốc từ Triều Tiên. Cùng tháng đó, các nhóm du kích ủng hộ Ukraine đã tiến hành các hoạt động phá hoại trên các tuyến đường sắt ở Crimea bị chiếm đóng.

UKRAINE CÓ HAI LỰA CHỌN CHÍNH:

Chiến Dịch Mạng Nhện 2.0. Ukraine có thể một lần nữa bí mật đưa một số lượng lớn hệ thống không người lái vào sâu bên trong lãnh thổ Nga để tạo ra khả năng phục kích và gây rối ở quy mô cần thiết. Ngoài phương án trên không mà Ukraine đã chứng minh, sông Yenisei còn cung cấp các phương án hàng hải để sử dụng các hệ thống không người lái này. GUR và Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) có kinh nghiệm trong việc thực hiện các nhiệm vụ bí mật như vậy.

Phá hoại cầu Krasnoyarsk theo kiểu truyền thống. Các mạng lưới du kích hoặc bí mật bên trong Nga có thể lại lợi dụng những điểm yếu then chốt như các sà lan trên sông đi qua bên dưới cầu hoặc các đoàn tàu chạy qua cầu. Với đủ sự sáng tạo, kiên nhẫn và tham vọng, các đặc vụ có thể triển khai và kích nổ từ xa chất nổ khi giao thông đi qua cầu. Không còn nghi ngờ gì nữa, các chuyên gia tình báo Ukraine đã xác định và phát triển các phương án phá hoại khác kể từ vụ tấn công Khabarovsk.

Ngay cả với thành tích thành công của Ukraine trong các hoạt động phức tạp như vậy, điều quan trọng cần nhớ là việc phá hủy hoặc làm hư hại nghiêm trọng một cây cầu đường sắt không giống như việc làm trật bánh tàu hỏa hoặc phá hủy máy bay đang đậu. Cầu là những công trình kiên cố với nhiều lớp phòng thủ, đòi hỏi ngòi nổ tinh vi, thời gian chính xác và lực nổ mạnh để phá hủy. Nhưng điều đó không phải là không thể.

Đây là nơi các đối tác phương Tây của Ukraine có thể đóng vai trò. Mỹ và các đồng minh có thể bí mật chuyển giao một số công nghệ hoặc thiết bị quốc phòng nhất định và cung cấp thông tin tình báo về cây cầu và khu vực xung quanh.

Chiến dịch phá hủy cây cầu vẫn chỉ có xác suất thành công thấp đến trung bình. Nhưng tác động tiềm tàng là cực kỳ lớn, khiến nó trở thành một nhiệm vụ đáng để Hoa Kỳ và các đối tác châu Âu của Ukraine hỗ trợ trong cuộc chiến Nga Ukraine.

Khi cuộc xâm lược Ukraine của Nga bước sang năm thứ tư, và các cuộc đàm phán hòa bình lại có nguy cơ bế tắc, chính quyền Trump nên suy nghĩ một cách sáng tạo và táo bạo về cách giúp Ukraine chiếm ưu thế. Việc phá hủy cầu đường sắt xuyên Siberia là một trong những lựa chọn sáng tạo như vậy.

Tác giả : Luke Coffey & Can Kasapoğlu đăng trên tạp chí Hudson Institue ngày 19/12/2025

Hnb Tran dịch