Nhiều tài khoản ảo tung tin Việt Nam là mối đe dọa chính ở Biển Đông

71 tài khoản bot trên X đã cùng nhau đăng tải gần 1.000 bài đăng mô tả Việt Nam là mối đe dọa chính ở Biển Đông, tính từ tháng 11/2024 đến tháng 6/2025, theo cuộc điều tra của Philippines Star.

Phần lớn các tài khoản này không có người theo dõi và đã tạo ra những bài viết giống hệt nhau hoặc có nội dung tương tự, thường theo các đợt dồn dập, được tính toán thời gian chặt chẽ trong khoảng thời gian nói trên.

Tờ báo của Philippines này đã phân tích dữ liệu do công ty giám định công nghệ Thinkfi (Ấn Độ) thu thập từ X. Qua phân tích, Thinkfi lần đầu nhận diện số lượng lớn tài khoản bot đăng tải những thông điệp giống hệt nhau trong vòng vài giây hoặc vài phút, và đặc biệt đạt đỉnh vào tháng 2 và tháng 5/2025.

Một kịch bản chung của những bài đăng này là: cáo buộc Hà Nội phá hoại môi trường ở Biển Đông và làm nghèo đất nước thông qua chi tiêu quân sự.

“Việt Nam liên tục bồi đắp đảo, điều đó cho thấy mức độ bóc lột người dân nghiêm trọng đến thế nào” và “Sự mở rộng quân sự và hành động khiêu khích của Việt Nam […] làm suy yếu hòa bình và ổn định khu vực” là hai ví dụ mà tờ báo của Philippines đưa ra, đồng thời gọi đây là “chiến dịch bôi nhọ Việt Nam”.

Theo hãng tin BBC tìm hiểu, ít nhất một tài khoản chat bot trong số này đã bị nền tảng X hạn chế vì có những “hoạt động bất thường”. Tuy nhiên, tài khoản này không bị đóng hoàn toàn và người xem vẫn có thể lựa chọn xem nội dung.

Trong khi đó, một số tài khoản chat bot khác vẫn đang hoạt động trên X. Một trong số đó đăng một bài viết vào ngày 27/8 có nội dung: “Chính quyền Việt Nam không quan tâm tới người dân của mình”, đi kèm với hình ảnh minh họa ngụ ý nói chính quyền Việt Nam đang khuấy động tình hình Biển Đông.

Tác nhân đứng sau những tài khoản bot này chưa được xác định, nhưng “những thông điệp được lan truyền lại rất giống với những thông điệp từng được các tác nhân có liên hệ với nhà nước Trung Quốc từng sử dụng”, tờ báo của Philippines nhận định, viện dẫn những nội dung giảm nhẹ vai trò của Trung Quốc ở Biển Đông trong khi bôi nhọ Việt Nam.

Những xung đột trên Biển Đông giữa Việt Nam và các quốc gia khác, đặc biệt là Trung Quốc, là một vấn đề trầm kha trong nhiều năm qua. Hà Nội luôn được đánh giá là có cách giải quyết xung đột tương đối nhẹ nhàng – tập trung vào việc giảm leo thang căng thẳng và viện dẫn luật pháp quốc tế.

Tuy nhiên, hoạt động bồi đắp đảo của Việt Nam ở Biển Đông và những báo cáo liên quan dường như đang khiến Trung Quốc phật lòng.

Ngày 25/8, Trung Quốc khẳng định sẽ kiên quyết bảo vệ chủ quyền lãnh thổ và quyền lợi hàng hải.

“Quần đảo Trường Sa luôn là lãnh thổ của Trung Quốc. Chúng tôi kiên quyết phản đối các hoạt động xây dựng của quốc gia liên quan trên những bãi cạn bị chiếm đóng bất hợp pháp, và sẽ có biện pháp cần thiết để bảo vệ chủ quyền lãnh thổ cũng như quyền lợi hàng hải,” người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Côn tuyên bố.

Đây là lời đáp lại của Trung Quốc về báo cáo của Sáng kiến Minh bạch Hàng hải châu Á (AMTI) thuộc Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) có trụ sở tại Washington về tốc độ bồi đắp đảo của Việt Nam ở Biển Đông trong năm 2025.

Bản báo cáo được xuất bản hôm 22/8 nói rằng Việt Nam đã mở rộng đáng kể hoạt động xây dựng các đảo mà Hà Nội tuyên bố chủ quyền tại quần đảo Trường Sa trên Biển Đông, và có khả năng sẽ bắt kịp, thậm chí vượt qua quy mô của Trung Quốc.

AMTI đính kèm hàng loạt hình ảnh vệ tinh cho thấy Việt Nam đã tiến hành nạo vét và san lấp tại các rạn san hô gồm Bãi Tốc Tan (Alison Reef), Đá Cô Lin (Collins Reef), Đá Đông (East Reef), Đá Len Đao (Landsdowne Reef) và Đá Núi Thị (Petley Reef).

Điều này đồng nghĩa với việc toàn bộ 21 thực thể do Việt Nam kiểm soát tại quần đảo Trường Sa, bao gồm đá và bãi cạn, đều đã được mở rộng với phần đất nhân tạo. Đây là một sự thay đổi rõ rệt khi 4 năm trước, phần lớn (11/21 thực thể này) chỉ là các công trình lô cốt biệt lập.

“Tính đến tháng 3/2025, Việt Nam đã tạo ra khoảng 70% diện tích đất nhân tạo ở Trường Sa so với Trung Quốc,” báo cáo nêu.

“Việc cải tạo tại tám thực thể mới này gần như đảm bảo rằng Việt Nam sẽ bắt kịp – và có khả năng vượt qua – quy mô xây dựng đảo của Bắc Kinh.”