Vũ khí Nga, Trung Quốc vô dụng ở Venezuela, Iran

Thực tế từ những gì đã diễn trong chiến dịch Quyết Tâm Tuyệt Đối – operation Absolute Resolve và chiến dịch Cơn thịnh nộ dữ dội – operation Epic Fury cho thấy vũ khí phòng không Nga, Trung Quốc vô dụng ở Venezuela, Iran

Các nhà phân tích cho biết chiến dịch quân sự của Hoa Kỳ bắt giữ Tổng thống Venezuela bị truy nã Nicolás Maduro vào tháng 1 năm 2026 và cuộc tấn công sát hại Lãnh Tụ Tối Cao Iran – Ayatollah Ali Khamenei đã phơi bày sự thua kém của các hệ thống phòng thủ nhập khẩu của Venezuela và Iran, bao gồm radar do Trung Quốc sản xuất và tên lửa phòng không cùng radar do Nga chế tạo.

Trong chiến dịch Quyết Tâm Tuyệt Đối – operation Absolute Resolve tấn công vào Venezuela cho thấy vũ khí và trang bị của Hoa Kỳ vẫn “không có đối thủ”, theo một số quan chức khu vực. Hoa Kỳ đã triển khai 150 máy bay và tích hợp các đòn tấn công điện tử cùng các tác động phi động học để đàn áp hệ thống phòng thủ của Venezuela và bắt giữ ông Maduro cùng vợ là bà Cilia Flores khỏi khu phức hợp kiên cố của họ tại Caracas. Các công tố viên Hoa Kỳ cho biết cặp đôi này đã bị dẫn độ sang Hoa Kỳ với các cáo buộc âm mưu nhập khẩu cocaine vào Hoa Kỳ và tàng trữ vũ khí.

Còn trong chiến dịch Cơn thịnh nộ dữ dội – operation Epic Fury tấn công vào Iran, các máy bay tàng hình F-22 Raptor và các máy bay áp chế điện tử EA-18G Growler đã tấn công và trấn áp các dàn radar cảnh báo của Iran. Sau đó là các máy bay ném bom tàng hình B-2 Spirit, máy bay tàng hình F-35 đã bay đến dội bom vào các trận địa tên lửa phòng không. Sau khi các dàn radar, tên lửa phòng không tầm trung, tầm ngắn của Iran đều gần như bị tiêu diệt hoàn toàn thì các máy bay F-15 Eagle, F-16 Falcon, B-1 Lancer, B-52, .. không trang bị công nghệ tàn hình mới bay đến và truy quét những gì mà các mục tiêu quân sự của Iran còn sót lại

Bắc Kinh đã bán radar JY-27A cho Venezuela, Iran và các khách hàng khác, quảng bá hệ thống này có khả năng phát hiện máy bay tàng hình. Trung Quốc tuyên bố radar giám sát và dẫn đường tầm xa này có độ tin cậy cao, cơ động và chống gây nhiễu. Tập đoàn Điện tử Trung Quốc, doanh nghiệp nhà nước sản xuất hệ thống, cho biết radar có thể phát hiện máy bay tàng hình ở cự ly gần 400 km.

Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Hoa Kỳ, Tướng Dan Caine, nói rằng radar này đã không phát hiện được các tiêm kích và máy bay khác của Hoa Kỳ, qua đó cho phép lực lượng đặc nhiệm bay trực thăng vào Caracas cũng như các máy bay F-15, F-16 ,… oanh kích các mục tiêu ở Iran mà không gặp sự kháng cự nào.

Venezuela đã chi khoảng 52 nghìn tỷ đồng (2 tỷ đô la Mỹ) vũ khí Nga, họ đã mua các tên lửa phòng không S-300 của Nga, cùng với radar hỗ trợ và hệ thống thông tin liên lạc được kết nối với hệ thống radar JY-27A của Trung Quốc. Moscow cũng cung cấp tổ hợp Pantsir-S1, một hệ thống kết hợp pháo – tên lửa được thiết kế để vô hiệu hóa máy bay không người lái và trực thăng. Tuy nhiên vũ khí Nga, Trung Quốc vô dụng ở Venezuela khi các nhà phân tích cho biết cả S-300 lẫn Pantsir-S1 đều không khai hỏa.

Iran cũng đã mua của Nga các dàn tên lửa phòng không S-300, mua của Trung Quốc các tên lửa chống hạm CM-302 là phiên bản xuất khẩu của tên lửa chống hạm YJ-12. Trung Quốc còn mua các tên lửa phòng không tầm trung HQ-16B, HQ-17AE, HQ-9B và các tên lửa phòng không vác vai FN-6 MANPADS

Đặc biệt, Iran còn mua rất nhiều radar của Trung Quốc như dàn radar YLC-8B được cho là có khả năng phát hiện cả máy bay tàng hình, radar YLC-9B, radar Type 305A, và cả radar SLC-2 có nhiệm vụ phát hiện và phản pháo các trường bị pháo kích. Tuy nhiên, vũ khí Trung Quốc và Nga vô dụng ở Iran khi chúng không phát hiện được các máy bay Mỹ

Cuộc chiến ở Venezuela và cuộc chiến Iran được đánh giá là một thất bại đáng xấu hổ đối với các hệ thống phòng thủ do Trung Quốc và Nga chế tạo khi vũ khí Nga, Trung Quốc vô dụng ở Venezuela, Iran đặc biệt là với Bắc Kinh khi nước này đang quảng bá các trang bị quân sự công nghệ cao của mình ra thị trường nước ngoài.

Hãng tin Reuters dẫn lời Michael Sobolik, nghiên cứu viên cao cấp của tổ chức nghiên cứu Hudson Institute (Hoa Kỳ), nói: “Bất kỳ quốc gia nào trên thế giới sở hữu trang bị quốc phòng của Trung Quốc hiện đều đang kiểm tra lại hệ thống phòng không của mình và tự hỏi chúng thực sự an toàn đến mức nào”.

Các nhà phân tích cho biết chiến dịch của Hoa Kỳ đã phơi bày những tuyên bố về hiệu năng của Bắc Kinh là vô căn cứ. Thiếu tướng Yu Tsung-chi (Đài Loan), đã nghỉ hưu, cựu hiệu trưởng Trường Chiến tranh Chính trị thuộc Đại học Quốc phòng Đài Loan, nói với các phóng viên: “Một hệ thống được xây dựng để trông hiện đại trên giấy tờ và gây sợ hãi trong tuyên truyền sẽ sụp đổ trước những đòi hỏi của chiến đấu thực tế”.

Chiến dịch tại Venezuela và Iran đã đánh dấu thêm một thất bại nổi bật nữa của các hệ thống vũ khí Trung Quốc sản xuất. Sau khi kết quả của các dàn radar, tên lửa, … của Trung Quốc cung cấp cho Venezuela, Iran, … đã tỏ ra vô hại trước vũ khí Mỹ khi các hệ thống vũ khí này đều bị các máy bay F-35 cũng như các máy bay áp chế điện tử EA-18G Growler áp đảo hoàn toàn, các nhà phân tích quân sự trên thế giới đã có nhiều bài bình luận về khả năng thực chiến hết sức tệ hại của vũ khí Trung Quốc trên mạng Internet . Kết quả là Trung Quốc đã tiến hành cuộc điều tra tham nhũng trong quân đội và kết quả là hàng loạt các nhà thiết kế, kiến trúc sư, … của các hệ thống radar, máy bay, tên lửa, … đã bị loại bỏ khỏi các trang Web của Viện Nghiên Cứu Trung Quốc, trong đó có ông Dương Vĩ – Yang Wei là kiến trúc sư – Nhà chế tạo máy bay chiến đấu tàng hình J-20 , nhà chế tạo vũ khí hạt nhân Zhao Xiangeng, chuyên gia chế tạo radar Wu Manqing, nhà chế tạo tên lửa Wei Yiyin, ..