Mỹ dừng viện trợ vũ khí cho Ukraine do thiếu hụt trong quân đội

Bộ Quốc Phòng Mỹ – Lầu Năm Góc vừa thông báo cho biết Mỹ dừng viện trợ một số vũ khí phòng không, đạn pháo, … cho Ukraine do thiếu hụt trong quân đội Mỹ đang ở mức báo động

Quyết định dừng viện trợ này do giám đốc chính sách thuộc Bộ Quốc Phòng Mỹ là ông Elbridge Colby đưa ra sau khi cơ quan này xem xét đến mức dự trữ vũ khí của quân đội Mỹ. Cơ quan này cho biết việc dừng viện trợ vũ khí liên quan một số hạng mục như đạn cho tên lửa phòng không Patriot, đạn pháo 155mm, đạn pháo có độ chính xác cao , tên lửa không đối đất Hellfire, ..

Những loại vũ khí này nằm trong những hạng mục viện trợ mà chính quyền Biden đã phê duyệt trước đây. Đây cũng là những vũ khí mà Ukraine chưa thể tự sản xuất được và thuộc loại những vũ khí cực kỳ quan trọng đối với Ukraine chẳng hạn đạn cho tên lửa phòng không Patriot

Vấn đề Mỹ dừng viện trợ vũ khí cho Ukraine đã được rò rỉ từ đầu tháng 6. Tuy nhiên, quyết định này được đưa ra trong bối cảnh Nga đang đánh phá dữ dội Ukraine liên tục phóng UAV và tên lửa tầm xa vào các mục tiêu dân sự thuộc quốc gia này 

Nhiều nghị sĩ thuộc Đảng Dân Chủ đã lên tiếng việc Mỹ dừng viện trợ vũ khí cho Ukraine sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến việc Ukraine đang ra sức chống trả Nga xâm lược. Tuy nhiên, người phát ngôn của Nhà Trắng là bà Anna Kelly đã bác bỏ ý kiến này

Cuối tuần qua, Nga đã tung ra cuộc tấn công bằng Không Quân lớn nhất kể từ khi Nga xâm lược Ukraine vào tháng 2 năm 2022. Cuộc tấn công này bao gồm 477 UAV các loại cùng 60 tên lửa tầm xa. Trong số này, 249 mục tiêu UAV đã bị Ukraine bắn hạ, 266 UAV khác bị Ukraine can thiệp bằng cách gây nghẽn khiến tự rơi, hoặc bị Ukraine chiếm quyền điều khiển

Tuần qua, tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã có cuộc gặp với tổng thống Mỹ Donald Trump bên lề hội nghị NATO. Theo một số nguồn tin cho biết, tổng thống Zelensky tỏ ý muốn mua nhiều vũ khí Mỹ đặc biệt là vũ khí phòng không. Nguồn tài chính để mua số vũ khí này sẽ được thanh toán bằng tiền viện trợ từ Châu Âu 

Kể từ khi tổng thống Donald Trump lên nắm quyền, ông đã nhiều lần nhượng bộ trước tổng thống Nga Putin, đóng băng viện trợ với Ukraine. Điều này khiến nhiều quốc gia đồng minh trong NATO bất mãn và thậm chí nhiều nghị sĩ Mỹ cũng không hài lòng về vấn đề này . Thượng nghị sĩ Marcy Kaptur thuộc bang Ohio tuyên bố :

“Các hệ thống phòng không Mỹ – bao gồm tên lửa Patriot đang là xương sống của hệ thống phòng thủ Ukraine để chống Nga xâm lược. Các hệ thống này đang cứu nhiều mạng sống dân Ukraine hàng ngày. Việc dừng viện trợ của ông Colby đang sắp được đánh đổi bằng nhiều mạng sống của binh sĩ và người dân Ukraine”

Viện trợ quân sự Mỹ cho Ukraine được thực hiện theo 2 phương thức : Chính phủ Mỹ hỗ trợ tiền cho Bộ Quốc Phòng Mỹ, Bộ Quốc Phòng Mỹ sẽ rút vũ khí từ kho dự trữ sau đó tu bổ, nâng cấp , … và sau đó chuyển giao cho Ukraine 

Phương thức thứ 2 còn gọi là Sáng Kiến Hỗ Trợ An Ninh Ukraine – Ukraine Security Assistance Initiative khi đó chính phủ Ukraine sẽ ký hợp đồng với các công ty sản xuất vũ khí Mỹ và chính phủ Mỹ sẽ hỗ trợ thanh toán cho các tập đoàn sản xuất này

Quỹ của Sáng Kiến Hỗ Trợ An Ninh Ukraine bị siết chặt vào giai đoạn cuối của chính quyền Biden và bị buộc thêm điều khoản ràng buộc rằng Mỹ sẽ sử dụng quỹ này để chi những khoản khác mà bất cứ khi nào Mỹ cần . Sang thời chính quyền Donald Trump, Mỹ đã sử dụng hết toàn bộ số tiền này để hỗ trợ Israel và những đối tác khác . Theo một số quan chức Mỹ  tiết lộ cho tạp chí Axios cho biết, cho đến nay, tổng thống Mỹ Trump đã không đề nghị thêm bất cứ khoản viện trợ nào khác để hỗ trợ Ukraine mặc dù thời hạn sử dụng quỹ này vẫn còn 

Một quan chức Mỹ khác tiết lộ cho biết từ tháng 2 năm 2025, bộ quốc phòng Mỹ dưới quyền Pete Hegseth đã lên kế hoạch chuyển những vũ khí mà Ukraine tối cần thiết như đạn pháo 155mm, đạn tên lửa phòng không Patriot, … Những loại vũ khí này theo kế hoạch phân bổ trước đó sẽ được chuyển giao cho Ukraine, nay sẽ được chuyển cho Israel hoặc giữ lại ở nước Mỹ. Quan chức này nói

“Những vũ khí này đã được yêu cầu giữ lại nhiều lần kể từ tháng Ba”

Tín hiệu đầu tiên đã phát ra ngay từ chính quyền Trump đầu tiên năm 2019 khi chính phủ Mỹ đã ngăn chận số tiền viện trợ 214 triệu Usd cho Ukraine. Tuy nhiên Văn Phòng Kiểm Soát Chính Phủ – Government Accountability Office thời đó đã bác bỏ sự ngăn chận này khi cho rằng chính phủ Trump khi đó không được phép ngăn chận sự hỗ trợ này do vi phạm Đạo Luật Giới Hạn Quyền Tổng Thống – Impoundment Control Act 

Nếu chính quyền Trump lần này theo sự đề xuất của ông Colby, tiếp tục ngăn chận việc chuyển giao vũ khí trên cho Ukraine thì có khả năng chính phủ Trump sẽ tiếp tục vi phạm Đạo Luật Giới Hạn Quyền Tổng Thống – Impoundment Control Act do ngân quỹ dành cho số vũ khí trên đã được Quốc Hội Mỹ phê duyệt 

Chuyên gia Tom Karako thuộc Trung Tâm Nghiên Cứu Chiến Lược Quốc Tế – Center for Strategic and International Studies cho biết về việc Ukraine sẽ đối mặt khi bị Mỹ dừng viện trợ vũ khí cho Ukraine mà đặc biệt là vũ khí phòng không :

“Hệ thống phòng không sẽ không giúp chiến thắng cuộc chiến nhưng bạn sẽ thua cuộc chiến nếu thiếu nó”