Nga sẽ cạn ngân quỹ trong năm 2026 – Russia National Wealth Fund dry up

Chuyên gia Vadim Belkin của tạp chí Business Insider cho biết với tốc độ tiêu tốn như hiện tại : Nga sẽ cạn ngân quỹ trong năm 2026 – Russia National Wealth Fund dry up

Trước chuyến đi Alaska, Putin đã khoe khoang về những thành tựu kinh tế, khẳng định tình hình ngân sách ổn định, lạm phát và thất nghiệp ở mức thấp kỷ lục. Lời tuyên truyền này che giấu những vấn đề kinh tế chưa từng có. Thứ nhất, ngân sách liên bang đang ở trong tình thế khó khăn bất thường. Thứ hai, ngay cả theo số liệu chính thức, tăng trưởng kinh tế đang suy yếu và đất nước đang phải đối mặt với suy thoái kinh tế.

Tuy nhiên, tất cả những điều này không có nghĩa là khi dự trữ cạn kiệt, Điện Kremlin sẽ tự động phải chấm dứt chiến tranh. Trong trường hợp xấu nhất, nếu tình hình giá dầu không thay đổi và đối mặt tình trạng Nga cạn ngân quỹ trong năm 2026 – Russia National Wealth Fund dry up in 2026, Putin có thể phải dùng đến điều mà ông ta đã tránh trong suốt những năm cầm quyền: khởi động máy in tiền và bắt đầu xây dựng kim tự tháp nợ.

BỐN THÁNG HAY MỘT NĂM: CÒN LẠI BAO NHIÊU TIỀN

Tại một cuộc họp về các vấn đề kinh tế, Putin ghi nhận mức tăng trưởng 14% đối với doanh thu ngoài dầu khí, nhưng lại im lặng về việc tổng doanh thu trong cùng kỳ chỉ tăng 2,8%, trong khi chi tiêu tăng 21%. Thâm hụt ngân sách liên bang trong 7 tháng đầu năm đã cao gấp 4,5 lần so với năm 2024. Con số này lên tới 4,9 nghìn tỷ rúp – mức thâm hụt chưa từng thấy dưới thời Putin, ngay cả trong một năm: trong năm tồi tệ nhất từ trước đến nay, 2020, chi tiêu đã vượt doanh thu 4,1 nghìn tỷ rúp.

Nhận định chính thức từ Bộ Tài chính cho biết lần này, chi tiêu được phân bổ đều hơn trong cả năm so với thông thường, khi phần lớn chi tiêu được chi tiêu gấp rút vào tháng 11-12:

“Điều này chủ yếu là do việc tài trợ ứng trước cho chi tiêu trong tháng 1 năm nay, cũng như doanh thu từ dầu khí giảm, nhưng sẽ không ảnh hưởng đến việc thực hiện các thông số mục tiêu của cân đối cơ cấu cho cả năm 2025.”

Chính quyền cần làm gì để đạt được các thông số mục tiêu này ?

Để nhận được số tiền như kế hoạch và đối phó việc Nga cạn ngân quỹ, thu ngân sách hàng tháng phải tăng ngay lập tức 24% (từ mức trung bình 2,9 nghìn tỷ rúp hiện tại trong tháng 1-7). Đồng thời, để chi tiêu phù hợp với kế hoạch, chi tiêu phải giảm 5% (xuống còn 3,42 nghìn tỷ rúp). Điều này chưa từng đạt được trước đây. Nếu điều này không thể thực hiện được ngay bây giờ, thì xét theo diễn biến của năm ngoái, thu ngân sách liên bang trung bình hàng tháng trong tháng 8-12 phải cao hơn 20% so với tháng 1-7, và chi tiêu phải cao hơn 30%.

Ngay cả khi quỹ đạo thuận lợi của năm 2023 được lặp lại, đến cuối năm 2025, doanh thu sẽ đạt 40,7 nghìn tỷ rúp, chi tiêu 46,6 nghìn tỷ rúp và thâm hụt 6,9 nghìn tỷ rúp. Tuy nhiên, điều này khó xảy ra: năm nay, ngay cả tháng 5 và tháng 6, vốn trước đây luôn kết sổ bằng một số dương, cũng trở thành những tháng thâm hụt. Do đó, kịch bản “giống năm 2024” có khả năng xảy ra hơn là “giống năm 2023”, và điều này có nghĩa là thâm hụt có thể là 10,7 nghìn tỷ rúp, tương đương 5% GDP.

Đây sẽ là mức thâm hụt tồi tệ nhất kể từ năm 2009 (khi đó là 5,8% GDP) và tương đương với thâm hụt của Mỹ (6,5% GDP). Mặc dù cho đến nay, Nga vẫn có ngân sách lành mạnh hơn hầu hết các nước G7. Thâm hụt ngân sách năm 2025 có thể là mức tồi tệ nhất trong 16 năm và ngang bằng với thâm hụt ngân sách của Mỹ

Thâm hụt ngân sách liên bang hiện đang là một vấn đề đặc biệt đối với chính quyền Nga, vì việc tài trợ cho khoản thâm hụt này ngày càng trở nên khó khăn. Có hai cách để đối phó việc Nga cạn ngân quỹ : vay nợ nội bộ và tiết kiệm chi tiêu trong các tài khoản. Trong số các khoản vay nội bộ, 90% phải được hoàn trả ngay lập tức cho các chủ nợ – số tiền lãi phải trả cho các khoản nợ nội bộ đang tăng khá nhanh.

Vấn đề chính với số tiền trong ngân quỹ Nga này là số tiền còn lại rất ít – chưa đến 4 nghìn tỷ rúp trong phần thanh khoản của Quỹ Phúc lợi Quốc Gia Nga (NWF). Nếu tình hình không thay đổi căn bản, thì số tiền này sẽ chỉ đủ dùng trong chưa đầy 4 tháng. Tất nhiên, ước tính này có điều kiện. Tháng 7 theo truyền thống là một tháng khó khăn cho ngân sách, còn tháng 8 và tháng 9 thì dễ dàng.

Còn lại 5,1 nghìn tỷ rúp là khoản nợ ròng của chính phủ đối với NHTW. Khoản nợ này sẽ kéo dài khoảng 7 tháng. Như vậy, Kremlin còn dự trữ để nuôi ngân sách trong khoảng một năm, cho đến tháng 8 năm 2026. Nếu không có gì thay đổi, sau đó sẽ cần phải vay khoảng một nghìn tỷ rúp mỗi tháng hoặc tạo ra cái nghìn tỷ này bằng cách PHÁT HÀNH TIỀN. Dù sao đi nữa, đây sẽ là một thực tế kinh tế vĩ mô hoàn toàn mới, hay đúng hơn là một thực tế cũ đã bị lãng quên. Đây sẽ là điều mà tất cả các chính phủ của Putin đã cố gắng tránh né trong 25 năm qua, điều mà các nhà tài chính của những năm 1990 đã sống theo – MỘT NỀN KINH TẾ DỰA TRÊN CÁC KHOẢN VAY CỦA CHÍNH PHỦ VÀ MÁY IN TIỀN.

CHI PHÍ CHIẾN TRANH LÀ BAO NHIÊU?

Tất nhiên, nguyên nhân lớn nhất đối với việc Nga cạn ngân quỹ là chi tiêu quân sự, dự kiến cho năm 2025 là 13,2 nghìn tỷ rúp, nếu chỉ tính riêng trung ương của liên bang. Số tiền này có thể được chia thành chi tiêu thời bình và hoàn toàn cho quân sự. Trong năm 2021 trước chiến tranh, chi tiêu liên bang thuộc mục “Quốc phòng” chiếm 2,7% GDP. Con số này tương đương với 6 nghìn tỷ rúp vào năm 2025. Phần còn lại – 7,2 nghìn tỷ – là chi phí cho cuộc chiến xâm lược Ukraine.

Ngoài ngân sách liên bang, chi phí cho cuộc chiến được tài trợ bởi các khu vực và các công ty nhà nước. Trong ngân sách của các chủ thể, 813 tỷ rúp đã được phân bổ cho các mục đích liên quan đến chiến tranh vào năm ngoái, con số này đã tăng gần gấp rưỡi so với năm trước. Nếu duy trì tốc độ tăng trưởng này, thì đến năm 2025, các khu vực sẽ chi khoảng 1,2 nghìn tỷ rúp cho nhu cầu quân sự, trong đó chỉ có 300-400 tỷ rúp là chi tiêu quốc phòng thời bình. Phần lớn ngân sách quân sự của các khu vực là phúc lợi cho quân nhân, thân nhân của họ, người tị nạn và nạn nhân. Các khu vực cũng chi khá nhiều cho phòng thủ dân sự, bao gồm hầm trú bom và chữa cháy.

Vào năm 2025, các khu vực sẽ chi khoảng 1,2 nghìn tỷ rúp cho nhu cầu quân sự, trong đó chỉ có 300–400 tỷ rúp là dành cho chi tiêu quốc phòng thời bình. Cộng chi tiêu chiến tranh của liên bang và khu vực, chúng ta sẽ có khoảng 8 nghìn tỷ rúp (100 tỷ đô la) mỗi năm, 666 tỷ rúp mỗi tháng, hoặc hơn 22 tỷ rúp mỗi ngày. Thậm chí còn có những ước tính cao hơn: theo tính toán của Janis_Kluge, nghiên cứu viên tại Viện Nghiên Cứu An Ninh Quốc Tế Đức, con số này là 47 tỷ rúp mỗi ngày dựa trên kết quả của nửa đầu năm.

Nhiều công ty nhà nước tài trợ cho các đội hình vũ trang được tài trợ, trước đây được gọi công khai là các công ty quân sự tư nhân, nhưng kể từ nửa cuối năm 2023, sau cuộc nổi loạn của Prigozhin, đã trở thành “tiểu đoàn tình nguyện”, chính thức được đưa vào quân đội chính quy. Cụ thể, có thông tin cho rằng Gazprom tài trợ cho các tiểu đoàn Potok, Plamya và Fakel, Transneft đã cử hàng trăm nhân viên đến biệt đội BARS-20, ngoài ra còn có biệt đội Espanyola, được tài trợ bởi Đường Sắt Nga và bạn bè của Putin là gia đình Rotenberg, cũng như biệt đội Soyuz, được tuyển dụng từ các vận động viên, được RusHydro, Rosatom, Sberbank và VTB chi trả.

Tổng cộng, các “tiểu đoàn doanh nghiệp” này có số lượng không quá 4.000-5.000 người. Con số này chưa đến 1% lực lượng được triển khai chống lại Ukraine. Theo đó, có thể bỏ qua khoản đóng góp của các công ty nhà nước vào chi phí chiến tranh trực tiếp – không được vượt quá 100 tỷ rúp mỗi năm. Nhiều khả năng, các nhà tài trợ tư nhân đóng góp nhiều hơn đáng kể, nhưng chi phí của họ không được tính bằng tiền của người nộp thuế và chỉ liên quan gián tiếp đến sự ổn định tài chính của nhà nước.

Hóa ra, nếu chúng ta quay trở lại chi tiêu quân sự thời bình, khoản tiết kiệm sẽ lên tới khoảng 8 nghìn tỷ rúp mỗi năm. Số tiền này có thể không đủ để xóa bỏ thâm hụt ngân sách liên bang. Trong bảy tháng đầu năm 2025, thâm hụt trung bình gần 700 tỷ rúp mỗi tháng, trong khi chi phí chiến tranh khoảng 660–670 tỷ rúp.

Nếu chiến tranh kết thúc, khoản tiết kiệm có thể không đủ để xóa bỏ thâm hụt ngân sách liên bang

người dịch : Hnb Tran