Nga giúp Iran phá hủy máy bay trinh sát cảnh báo sớm E-3 Sentry AWACS của Mỹ

Lực lượng tình báo Nga đã chuyển các hình ảnh từ vệ tinh giúp Iran tấn công và phá hủy máy bay trinh sát cảnh báo sớm E-3 Sentry AEW&C AWACS Mỹ ở căn cứ Prince Sultan Air Base, Saudi Arabia

Theo các chuyên gia tình báo và nguồn tin từ Ukraine cho biết, Nga đã chia sẻ những hình ảnh chụp từ vệ tinh cũng như định vị cho phía Iran trước khi cuộc tấn công vào căn cứ Prince Sultan Air Base, Saudi Arabia diễn ra. Với sự giúp sức từ Nga, Iran đã phóng tên lửa tầm xa và cuộc tấn công của Iran phá hủy máy bay trinh sát cảnh báo sớm E-3 Sentry của Mỹ 

Theo tin tức nhận được, Nga đã chụp ảnh vệ tinh căn cứ Prince Sultan Air Base vào những ngày 20, ngày 23 và ngày 25 tháng 3 và đến ngày 26 tháng 3 thì Iran phóng tên lửa tấn công căn cứ này. Ngoài một số máy bay tiếp dầu KC-135 bị hư hại thì có ít nhất 1 chiếc máy bay E-3 Sentry bị hư hỏng rất nặng. Ngoài ra, cuộc tấn công còn làm một số binh sĩ Mỹ bị thương nhưng không nguy hiểm đến tính mạng.

Nhận xét về cuộc Nga giúp Iran tấn công Mỹ, tổng thống Ukraine Zelensky cho biết :

“Chúng tôi biết chắc chắn rằng Nga đã chuyển tin tức tình báo, ảnh vệ tinh và định vị mục tiêu cho Iran. Nếu Nga chụp ảnh vệ tinh một lần thì điều đó cho thấy họ đang chuẩn bị, khi chụp ảnh lần thứ hai thì là họ đang mô phỏng và ước lượng cuộc tấn công và khi họ chụp ảnh lần thứ ba thì chắc chắn rằng cuộc tấn công sẽ diễn ra trong một hoặc hai ngày sắp tới”

Theo các nhà phân tích quân sự cho biết nếu cuộc chiến Mỹ Iran càng kéo dài thì cuộc khủng hoảng sẽ đẩy giá dầu càng lên cao. Ngoài ra khi giá dầu lên cao, Châu Âu sẽ phải tốn tiền bạc để hỗ trợ giá xăng dầu trong nước, đối phó với nền kinh tế bị ảnh hưởng. Trong khi đó, Mỹ lún sâu vào cuộc chiến thì cả Mỹ lẫn Châu Âu sẽ không còn tâm trí giúp và hỗ trợ Ukraine.  Bản thân Nga là quốc gia dựa hoàn toàn vào xuất khẩu dầu mỏ, giá dầu càng tăng thì Nga sẽ càng thu được nhiều lợi nhuận. Do đó Nga sẽ là bên có lợi nhất. 

Máy bay trinh sát cảnh báo sớm E-3 Sentry do tập đoán Boeing phát triển và sản xuất. Đây là một loại máy bay chỉ huy và cảnh báo sớm trên không (AEW&C) được phát triển dựa trên khung sườn của máy bay Boeing 707. Máy bay E-7 chính thức biên chế từ năm 1977 và là loại máy bay thông tin liên lạc, chỉ huy, giám sát có thể bay mọi điều kiện thời tiết hiện đại nhất mà Mỹ đang sử dụng. Tầm hoạt động của những chiếc E-3 lên đến 7.400km. Giá mỗi chiếc khoảng 500 triệu Usd 

Mặc dù đã ra đời từ những năm 1977 nhưng máy bay E-3 vẫn là vũ khí đắc lực khi vừa là trung tâm chỉ huy, điều phối tác chiến vừa trên bộ, trên biển lẫn trên không , E-3 còn có khả năng phát hiện các mục tiêu trên không lẫn trên bộ, mặt biển ,… như tên lửa, tàu chiến, máy bay, … từ xa hàng trăm km. Những chiếc E-3 này còn có khả năng theo dõi hàng trăm mục tiêu cùng lúc, điều phối phương án như tiếp tục theo dõi, ra lệnh phóng tên lửa từ mặt đất hoặc từ các chiếc tiêm kích khác để đánh chặn, … 

Việc Iran phá hủy được chiếc E-3 này đã giáng đòn mạnh vào danh tiếng của Mỹ khi E-3 thường hoạt động từ xa và phía sau tiền tuyến. Nhiều người tự hỏi hệ thống phòng không Mỹ đang ở đâu và làm gì khi Iran có thể đánh thẳng vào căn cứ Mỹ một cách dễ dàng

Tháng 4 năm 2022, Mỹ tuyên số sẽ thay thay thế những chiếc máy bay E-3 Sentry AWACS bằng máy bay E-7 Wedgetail . Máy bay E-7 cũng do hãng Boeing phát triển dựa trên khung sườn của máy bay Boeing 737 và dự kiến đến năm 2027 thì những chiếc E-7 Wedgetail đầu tiên mới có thể chính thức được biên chế. Giá của mỗi chiếc E-7 vào khoảng 700 triệu usd và Mỹ dự kiến sẽ mua 26 chiếc loại này

Trong khi chờ những chiếc E-7 thì cho đến tháng 4 năm 2025 Mỹ chỉ còn toàn bộ 16 chiếc E-3 Sentry AWACS loại này đang hoạt động.